Agnieszka Dauksza (ur. 1988) to polska pisarka, literaturoznawczyni i antropolożka kultury, która w swojej pracy naukowej i twórczości literackiej łączy wrażliwość społeczną z wyrafinowaną refleksją akademicką . Jest adiunktką w Katedrze Antropologii Literatury i Badań Kulturowych na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz członkinią redakcji renomowanego czasopisma naukowego „Teksty Drugie” . Pełni również funkcję dyrektorki programowej gdańskiego festiwalu literackiego W poprzek wpław.
Dorobek literacki i publikacje
Jej książki koncentrują się wokół strategii przetrwania, pamięci, cielesności i doświadczeń przestrzeni publicznej. Na jej dorobek składają się:
Kobiety na drodze. Doświadczenie przestrzeni publicznej w literaturze przełomu XIX i XX wieku (2013) – debiutancka publikacja o emancypacji kobiet i ich wkraczaniu w zdominowaną przez mężczyzn sferę publiczną .
Klub Auschwitz i inne kluby. Rwane opowieści przeżywców (2016, 2021) – seria wywiadów z byłymi więźniami obozów koncentracyjnych, podejmująca temat pamięci, polskiego doświadczenia wojny i relacji polsko-żydowskich. Książka przyniosła jej Nagrodę „Newsweeka” im. Teresy Torańskiej za najlepszą książkę 2017 roku .
Afektywny modernizm. Nowoczesna literatura polska w interpretacji relacyjnej (2017) – monografia analizująca literaturę i kulturę polskiego modernizmu jako pole oddziaływania afektów i intensywności .
Jaremianka. Biografia (2019) – głośna, wielokrotnie nagradzana biografia malarki i rzeźbiarki Marii Jaremy, jednej z najważniejszych polskich artystek XX wieku. Książka zdobyła Nagrodę Literacką „Gryfia”, Górnośląską Nagrodę Literacką „Juliusz” oraz była finalistką Nagrody Literackiej „Nike” .
Ludzie nieznaczni. Taktyki przetrwania (2024) – esej poświęcony przemianom kulturowym, w którym autorka przygląda się strategiom oporu i taktykom przetrwania w świecie naznaczonym bezsilnością. Książka stanowi podstawę jej przewodu habilitacyjnego.
Atlas (polskiego) bezformia (2026) – najnowsza publikacja, napisana we współautorstwie z Tomaszem Szerszeniem. To tekstowo-wizualny rekonesans, którego celem jest rozpoznanie znaczeń i ścieżek bezformia w polskim kontekście. Autorzy przywracają tej kategorii historyczny i społeczny wymiar, wskazując na widma wojny i Zagłady, brutalną transformację ekonomiczną, industrializację i doświadczenie bezsilności jako kluczowe kierunki poszukiwań .
Niedaleko pada granat od jabłoni – zapowiedziana powieść, której premiera planowana jest w Wydawnictwie Karakter.
Nagrody i działalność
Agnieszka Dauksza jest laureatką wielu prestiżowych nagród, w tym Nagrody Fundacji na rzecz Nauki Polskiej START, Nagrody Naukowej „Polityki”, Nagrody im. Adama Włodka, Nagrody Krakowa Miasta Literatury UNESCO, a także stypendiów twórczych Miasta Krakowa i Miasta Gdańska