Ryszard Ćwirlej (ur. 1 listopada 1964 w Trzciance) to polski pisarz, dziennikarz i wykładowca akademicki, uznawany za twórcę nowego gatunku literackiego – powieści neomilicyjnej.
Z wykształcenia socjolog (Uniwersytet Śląski w Katowicach), przez ponad 20 lat pracował w telewizji i radiu publicznym – jako reporter i szef redakcji w TVP Katowice, a następnie w poznańskim oddziale TVP, gdzie m.in. kierował redakcją Teleskopu i był wydawcą ogólnopolskiego programu reporterskiego Telekurier. W latach 2010–2015 pełnił funkcję członka zarządu do spraw programowych Radia Merkury w Poznaniu. Jest doktorem nauk społecznych w dyscyplinie nauki o komunikacji społecznej i mediach oraz wykładowcą na Wydziale Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Jako pisarz stworzył trzy główne cykle kryminalne:
Cykl o milicjantach z Poznania – powieści osadzone w realiach PRL-u (od lat 80. XX wieku do czasów współczesnych), z bohaterami takimi jak Alfred Marcinkowski, Mirosław Brodziak czy Teofil Olkiewicz. W jego skład wchodzą m.in. Upiory spacerują nad Wartą, Mocne uderzenie, Milczenie jest srebrem, Naga prawda oraz wydana w 2025 roku Brudna forsa.
Cykl przedwojenny o komisarzu Antonim Fischerze – tomy takie jak Tam ci będzie lepiej, Tylko umarli wiedzą czy Na trwogę bije dzwon (2024) i Krwi nie odmówi nikt (2025), których akcja rozgrywa się w Poznaniu i Wielkopolsce od 1919 roku do II wojny światowej.
Cykl o dziennikarzu śledczym Marcinie Engelu, obejmujący m.in. Niebiańskie osiedle, Tęczową dolinę i Rajski zakątek.
Jest laureatem wielu prestiżowych nagród: zdobył Nagrodę Wielkiego Kalibru (2018 za Tylko umarli wiedzą) oraz dwukrotnie Nagrodę Czytelników Wielkiego Kalibru (za Milczenie jest srebrem i Tylko umarli wiedzą). Jego powieść Błyskawiczna wypłata otrzymała Nagrodę Kryminalnej Piły dla najlepszej miejskiej powieści kryminalnej 2014 roku, a Śmierci ulotny woal zdobył I nagrodę na festiwalu Retro Kryminału „Kryminalny Magiel” w 2023 roku. Był także współscenarzystą filmu 3 km do raju, nagrodzonego na Ogólnopolskim Festiwalu Sztuki Filmowej „Prowincjonalia”